Uszkodzenia śluzówki jelit na skutek zmian zapalnych jako jedna z głównych przyczyn niedoboru DAO

Czym jest histamina i jakie pełni funkcje?

Aby zrozumieć znaczenie enzymu DAO, warto najpierw wyjaśnić, czym jest histamina. Histamina to amina biogenna, a także mediator stanu zapalnego, który bierze udział w reakcjach zapalnych i alergicznych w organizmie. Jest produkowana i magazynowana w komórkach układu odpornościowego, między innymi w komórkach tucznych (mastocytach) czy bazofilach. Odpowiada za:

• regulację funkcji układu odpornościowego,
• produkcję soku żołądkowego,
• pobudzanie mięśni gładkich oskrzeli,
• przewodu pokarmowego i macicy,
• pomaga rozszerzać naczynia krwionośne,
• wpływa na ciśnienie krwi,
• pełni funkcję neuroprzekaźnika,
• odgrywa ważną rolę w regulacji rytmów okołodobowych.

Jak widać, histamina pełni wiele zróżnicowanych funkcji w organizmie – od procesów trawiennych i immunologicznych, aż po regulację układu nerwowego i rytmów dobowych.

Co prowadzi do nietolerancji histaminy?

Nietolerancja histaminy pojawia się w momencie, gdy zostaje zaburzona równowaga pomiędzy ilością histaminy a zdolnością organizmu do jej rozkładu, co skutkuje jej nadmiarem w ustroju. W efekcie dochodzi do szeregu reakcji pseudoalergicznych. Może to wynikać z niedostatecznej produkcji enzymu DAO, nadmiernego spożycia histaminy z pożywieniem lub jej zwiększonego wytwarzania przez organizm w odpowiedzi na kontakt z alergenem czy infekcje toczące się w organizmie. Dodatkowo, aktywność enzymu DAO może być zmniejszona w wyniku stosowania leków blokujących jego wytwarzanie czy nadmiernego spożywania alkoholu.

Jak objawia się nietolerancja histaminy?

Objawy nietolerancji histaminy są zróżnicowane i mogą dotyczyć wielu układów, ze względu na obecność receptorów histaminowych rozmieszczonych w różnych częściach organizmu.

W przypadku:

• Układu oddechowego można zauważyć wodnisty katar, duszności czy uczucie zatkanego nosa.
• Układ pokarmowego najczęściej pojawiają się nagłe biegunki, wzdęcia i skurczowe bóle brzucha oraz nudności.
• Układu nerwowego objawy dotyczą bólu i zawrotów głowy, rozdrażnienia, bezsenności czy uczucia niepokoju.

U wielu osób dochodzi także do reakcji skórnych, takich jak pokrzywka, zaczerwienienie, świąd skóry czy bąble histaminowe.

Uszkodzenie błony śluzowej jelit jako przyczyna nietolerancji

Jedną z najczęstszych przyczyn obniżonej produkcji enzymu DAO jest uszkodzenie błony śluzowej jelit. W komórkach nabłonkowych jelita cienkiego, czyli enterocytach produkowana jest znaczna część oksydazy diaminowej. Jeśli nabłonek jelita jest w stanie zapalnym, to produkcja enzymu zostaje zmniejszona lub zahamowana. Jednocześnie, komórki tuczne (mastocyty) ulegają pobudzeniu, co prowadzi do zwiększonego wyrzutu histaminy do krwiobiegu.

Do najczęstszych czynników prowadzących do uszkodzenia błony śluzowej jelit należą:

• choroby zapalne jelit (np. wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna),
• przerost bakteryjny jelita cienkiego (SIBO),
• zakażenia pasożytnicze,
• przerosty grzybicze,
• stosowanie niektórych leków (NLPZ, IPP, antydepresyjne),
• długotrwała antybiotykoterapia,
• dysbioza jelitowa,
• zapalenie błony śluzowej żołądka,
• zespół krótkiego jelita,
• celiakia,
• nadmierne spożycie alkoholu.

Wszystkie te czynniki obniżają produkcję enzymu DAO oraz dodatkowo osłabiają barierę jelitową, zwiększając ryzyko rozwoju nietolerancji histaminy.